ساختار یک پایان‌نامه چگونه است؟

مقدمه

در نظام­‌هاي آموزشي و پژوهشي، دانشجويان دوره­‌‍هاي كارشناسي ارشد و دكتراي تخصصي به عنوان پژوهشگر شناخته مي‌­شوند. اين دوره­‌ها در نظام آموزش عالي ايران پس ازگذراندن تعدادي واحد درسي با تدوين رساله يا پايان­‌نامه تحصيلي تمام مي­‌شود و همين پايان­‌نامه تحصيلي يکي از ملاک‌هاي قرارگرفتن دانش‌آموختگان در زمره محققان كشور است. شاید پایان‌نامه طولانی‌ترین نوشته علمی باشد که تابحال انجام داده‌اید با در حال انجام آن هستید. برای بیشتر افراد، دانستن اینکه از کجا شروع کنند؛ می‌تواند کمی ترسناک باشد. معمولا دانشگاه‌‌ها دستورالعمل‌هایی درباره نحوه نگارش پایان‌نامه/رساله برای دانشجویان خود تهیه می‌کنند. در این مقاله به ساختار، نکات نگارشی و فصل‌های پایان‌نامه خواهیم پرداخت. بخش‌های و فصل‌های پایان‌نامه، بسته به نوع پژوهش و اینکه در چه رشته‌ای تحصیل می‌کنید، می‌تواند اشکال و عنوان‌های متفاوتی داشته باشد. در این مقاله به رایج‌ترین ساختار پایان‌نامه‌ خواهیم پرداخت.

بخش‌­هاي پايان­‌نامه یا رساله و ترتيب آنها

  • صفحه بسم الله
  • صفحه عنوان فارسی
  • اسکن صفحه تصويب نامه فارسی  (بستگی به دانشگاه دارد)
  • اسکن صفحه اظهارنامه فارسی (بستگی به دانشگاه دارد)
  • صفحه اهدا يا تقديم
  • صفحه تقدير و تشکر
  • چکيده فارسي (حداکثر 300 واژه به همراه 4 تا 7 کلیدواژه)
  • فهرست مطالب: شامل عناوين اصلي و فرعي فصل­ها، عنوان کتابنامه (فهرست مأخذ) و عناوين پيوست‌­ها
  • فهرست جدول‌­ها (در صورت وجود)
  • فهرست شکل­‌ها (در صورت وجود)
  • فهرست علايم و اختصارات (در صورت وجود)
  • پيشگفتار (اختياري)
  • متن اصلي
  • منابع و مأخذ
  • واژه‌­نامه (اختياري)
  • پيوست­ها (در صورت وجود)
  • چکيده لاتين (Abstract) به همراه کلیدواژه لاتين (Keywords)
  • صفحه عنوان انگليسي

شیوه نگارش

شیوه نگارش بیان شده برای نمونه و آگاهی شماست. حتما برای اطلاعات بیشتر به «دستورالعمل نگارش پایان‌نامه» در دانشگاه خود رجوع کنید.

نوع قلم، اندازه و فاصله خطوط دربخش­‌های مختلف

نوع قلم مورد استفاده در تمامي متن يکنواخت است (ببینید جدول1). اندازه فونت­‌ها در سرفصل­‌ها، زيربخش­‌ها و متن اصلي رعايت می­‌شود.

جدول1. نوع قلم، اندازه و فاصله خطوط در بخش‌­های مختلف پایان‌­نامه

نوع متن نوع قلم اندازه فاصله خطوط
متن فارسی B لوتوس یا B نازنین یا B زر نازک 14 1/15 سانتی متر
عنوان فصل B زر 18
تیترهای اصلی B لوتوس یا B نازنین یا B زر سیاه 16
تیترهای فرعی B لوتوس یا B نازنین یا B زر سیاه 14
چکیده فارسی B لوتوس یا B نازنین یا B زر نازک 12 1 سانتی متر (معادلSingle)
عنوان جدول یا شکل B زر سیاه 12
متن جدول B لوتوس یا B نازنین یا B زر نازک 12-10
زیرنویس  جدول B لوتوس یا B نازنین یا B زر نازک 10-8
پاورقی فارسی B لوتوس یا B نازنین یا B زر نازک 10
پاورقی انگلیسی Times New Roman 8
عنوان چکیده انگلیسی Times New Roman Bold 12
متن چکیده انگلیسی Times New Roman 12-10 1 سانتی متر (معادلSingle)
فهرست منابع فارسی B لوتوس یا B نازنین یا B زر نازک 12
فهرست منابع انگلیسی Times New Roman 12-10

فاصله‌گذاری و حاشیه‌بندی

فاصله سطرها در تمامي پایان‌نامه برابر 1/15 سانتی‌متر است، اما فاصله سطرها در چکيده برابر 1 سانتی‌متر (معادل single در نرم­افزار word) است. حاشيه سمت راست و بالا مساوي 3 سانتی‌متر و حاشيه سمت چپ و پايين برابر 2/5 سانتی‌متر است. اين حاشیه‌ها بايد در سرتاسر پایان‌نامه رعايت شود. در صورتي که در برخي موارد اندازه شکل‌ها يا جدول‌ها بزرگ‌تر از فضاي داخل حاشیه‌ها باشد، با کوچک کردن آن‌ها و يا با استفاده از کاغذ A3 (به صورت تاخورده) حاشيه رعايت می‌شود.

شماره‌گذاری

شماره صفحات آغازين (از اول پایان‌نامه تا اول متن اصلي) با عدد و به حروف مانند: پنج، شش، …(اولين صفحه يعني صفحه عنوان بدون شماره تايپ می‌شود) يا با حروف الفبای فارسی نوشته می‌شوند. تمامي صفحات متن اصلي که از مقدمه يا فصل نخست شروع می‌شود، بايد شماره‌گذاری شوند. شماره‌گذاری صفحات شامل صفحه‌های محتوی شکل، جدول، منابع و پيوست نيز می­شود.

  • شماره صفحه در پايين و در وسط قرار می‌گیرد. فاصله شماره صفحه در حدود 1/5 سانتی‌متر از لبه پايين صفحه است.
  • بخش‌ها و زیر بخش‌ها به عدد شماره‌گذاری می‌شوند، به طوری که شماره فصل در سمت راست و شماره بخش بعد از آن آورده شود مانند:

4-2-3. بیان‌کننده زيربخش 4 از بخش 2 از فصل 3 است.

1-4-2-3. بیان‌کننده زيرزیر بخش 1 از زیر بخش 4 از بخش 2 از فصل 3 است.

جدول‌ها و شکل‌ها

تمامي شکل‌ها (تصويرها، نمودارها، منحنی‌ها) و جدول‌ها بايد باکیفیت مناسب تهيه شوند. به گونه‌ای که کپي تهيه شده از آن‌ها از وضوح کافي برخوردار باشد. تمامي شکل‌ها و جدول‌ها بايد به ترتيب ظهور در هر فصل شماره‌گذاری شوند، مثلأ براي جدول‌های فصل 2، جدول 2-1 و 2-2 و…، براي جدول‌های فصل 3، جدول 3-1 و 3-2 و …ذکر شود. عنوان جدول‌ها در بالاي آن‌ها و عنوان شکل‌ها در زير آن‌ها ذکر می‌­شود. چنانچه جدول يا شکلي از مرجعي آورده شده است، مرجع در عنوان جدول يا شکل ذکر می­شود. همچنين لازم است به کليه شکل‌ها و جدول‌ها در متن ارجاع شده باشد.

پانويس يا زيرنويس

در صورتي که يک عبارت يا واژه نياز به توضيح خاصي داشته باشد، توضيح را می‌توان به صورت زيرنويس در همان صفحه ارائه کرد. در اين صورت عبارت يا واژه توسط شماره‌ای که به صورت کوچک در بالا و سمت چپ آن تايپ می‌شود و در زيرنويس، توضيح مربوط به آن شماره ارائه می‌شود. قلم مورد استفاده در زيرنويس می‌تواند با همان قلم متن اصلي باشد.

درج لغات لاتين در متن فارسي

همه نام‌های لاتين در متن به خط فارسي و در پانويس به لاتين (يا به خط اصلي) با فونت Times New Roman نوشته می‌شود یا در پایان در فهرست الفبایی نام‌­ها پس از فهرست الفبایی واژگان قرار گیرد.

روابط رياضي و فرمول‌ها

فرمول‌ها در هر فصل به طور جداگانه و به صورت (شماره فصل- شماره ترتیب) در داخل کمانک ذکر می­‌شوند، به طوري که شماره فصل در سمت راست و شماره فرمول بعد از آن آورده می‌شود.

طبق نمونه زير:

(1- 5)                                                    F= ma

که بیان‌کننده رابطه 5 از فصل اول است.

نحوه ارجاع در متن و فهرست منابع

لازم است در متن به کليه منابعي که مورد استفاده قرار می‌گیرد، اشاره شود. چنانچه در داخل متن از يک منبع مطلبي نقل شود، بلافاصله پس از خاتمه جمله کروشه‌ای باز و مرجع ذکر می‌­شود. نحوه ارجاع در متن به يکي از دو روش زير است:

  • مراجع به‌ ­ترتيبي که در متن مي‌­آيند شماره‌گذاری می‌شوند. در اين روش مراجع به ترتيب شماره در فهرست منابع و مأخذ ذکر می­‌شود.
  • ذکر منبع با ارجاع به نام نويسنده و سال انتشار آن است. براي مثال: (Taylor, 2005)، در اين روش، مراجع به ترتيب حروف الفباي نام نويسنده در فهرست منابع ذکر می‌شود.

در صورت استفاده از هر يک از دو روش، لازم است  که جزئيات و شيوه ذکر منبع در متن و در فهرست مراجع منطبق بر يکي از شیوه‌های معروف و شناخته شده (برای مثال شیوه‌نامه انجمن روانشناسان آمریکا(APA)، شیوه­نامه شیکاگو، شیوه نامه IEEE) باشد.

فصل‌های پایان‌نامه

فصل اول:  کلیات یا معرفی پژوهش

این فصل شمای کوچکی از پژوهش شماست. شامل عناوین زیر است:

  • مقدمه: موضوع را تعریف کنید و اطلاعات کلی و زمینه‌ای بدهید.
  • بیان مساله: وضعیت نامطلوب و شکاف دانشی را بیان کنید.
  • اهمیت و ضرورت پژوهش: قابلیت موضوع من چیه؟ شکاف دانشی چی بوده؟ پژوهش من قرار است چه مشکلی را حل کند؟ به درد چه کسانی می‌خوره؟
  • اهداف پژوهش (هدف اصلی و اهداف فرعی)
  • پرسش پژوهش (پرسش اصلی و پرسش‌های فرعی)
  • فرضیه‌های پژوهش
  • تعاریف مفهومی یا عملیاتی
  • متغیرهای پژوهش
  • محدودیت‌های پژوهش

فصل دوم: مبانی نظری (یا چارچوب نظری) و پیشنیه پژوهش (ادبیات پژوهش)

این فصل شامل دو بخش است: مبانی نظری و  پیشینه پژوهش

مبانی نظری: در مبانی نظری باید درباره موضوع و مفاهیم اصلی مساله خود صحبت کنید. درباره اینکه موضوع چه قابلیت ها و کارکردهایی دارد؟ اولین بار کجا مطرح شده و چه کسی آن را مطرح کرده است؟ نظریه ها، مدل ها و ابعاد و مولفه های آن چیست؟ در پاسخ به چه نیازی بوجود آمده؟ قرار است چه مشکلی را حل کند؟ و …برای مثال رفتار اطلاع‌یابی کاربران براساس سبک‌های شناختی؛ در مبانی نظری باید درباره تعاریف، ابعاد و مولفه ها، مدل‌ها، تاریخچه، انواع و …  رفتار اطلاع‌ یابی و سبک شناختی صحبت کنید.

پیشینه پژوهش: بخش پیشینه براساس مبانی نظری نوشته می‌شود. هدف  پیشینه این است که به مخاطبان بگویید چه پژوهش‌هایی در ارتباط با موضوع و مسئله من انجام شده است و این پژوهش‌ها چه شکاف دانشی را پر کرده‌اند. چه پرسشی پرسیده‌اند، با چه روشی به پرسش پاسخ داده‌اند و بافت و منبع داده آنها چه بوده است؟ باید پژوهش‌ها را دسته‌بندی و بعد نتیجه‌گیری کنید که پژوهش من قرار است چه شکاف دانشی را پر کند که پژوهش های پیشین نتوانسته‌اند آن را انجام دهند.

فصل سوم: روش‌شناسی

این فصل به بیان رویکرد و روش گردآوری و تجزیه و تحلیل داده‌ها می‌پردازد؛ یعنی در این بخش باید بگویید چی پرسیدید؟، از کی پرسیدید؟ و چطوری پرسیدید؟ باید طوری روش‌های بکار گرفته را مکتوب کنید تا شخص دیگری بتواند پژوهش شما را عینا تکرار کند.  باید درباره بافت یا جامعه پژوهش، ابزارها، مواد و مکان و نمونه‌ها صحبت کنید. هر آزمون آماری که استفاده کردید را توصیف کنید و دلیل آن را بگویید. همچنین در این بخش مدل مفهومی پژوهش نیز براساس مبانی نظری و پیشینه پژوهش ترسیم می‌شود.

فصل چهارم: یافته‌ها یا نتایج

این بخش می‌گوید به چه چیزی دست پیدا کردید؟ یافته‌های خود را به روشنی و براساس پرسش‌های پژوهش و داستان‌وار در قالب جدول و نمودار و شکل و آزمون‌های آماری بیان کنید. در این بخش بحث را انجام نمی دهید یعنی نتایج را تفسیر و دلایل را بیان نمی‌کنید. به ياد داشته باشيد كه خواننده باید با خواندن این بخش دریابد دستاورد اصلی شما چیست؟

فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری و بیان نوآوری

در برخی رشته‌ها بخش بحث و نتیجه جدا هستند. در قسمت بحث، به ارزیابی، دلایل و تفسیر نتایج و اهمیت نتایجی که بدست آوردید می‌پردازيد. نتایج پژوهش خود را با نتایج سایر پژوهشهای مشابه مقایسه می‌کنید. باید نوآوری پژوهش خود را در این بخش به روشنی بیان کنید. باید مشخص کنید نوآوری پژوهش شما یا از نظر روش شناسی بوده؟، یا پرسش جدیدی مطرح کرده‌اید؟ یا بافت و منبع داده متفاوت بوده؟

 

 

 

 

 

 

 298 

چکیده گرافیکی چیست؟

چکیده گرافیکی(graphical abstract) یا فهرست مطالب مصور یا چکیده تصویری ( visual TOC یا TOC figure  یا  visual abstract): شکلی است که به طور خلاصه و تصویری نتایج پژوهش شما را بیان می‌کند. به عبارتی خواننده باید بتواند با یک نگاه، ایده اصلی مقاله را از طریق تصویر دریافت کند. این نوع چکیده‌ها برای دهه‌هایی به عنوان بخشی از مقاله در برخی حوزه‌های علمی مانند شیمی بوده‌اند؛ اخیراً به سایر حوزه‌های علمی نیز نفوذ کرده است و مجلات از نویسندگان مقاله می‌ خواهند چکیده گرافیکی تهیه کنند.  هدف از چکیده گرافیکی این است که همراه با عنوان مقاله، خواننده به خواندن کل مقاله کشیده شود و به راحتی تصمیم بگیرد که آیا محتوا جالب است یا خیر.

تفاوت بین چکیده مقاله و چکیده گرافیکی این است که چکیده مقاله بر نتایج و یافته‌های گوناگون تمرکز دارد؛ در حالی که در چکیده گرافیکی فقط بر یک جنبه از مقاله (بر یک یافته) تمرکز دارد.

آنچه شما می خواهید با یک چکیده گرافیکی به دست آورید این است که خواننده به سرعت و بدون زحمت متوجه شود که پژوهش شما در مورد چیست؟ کلمه مهم در اینجا بدون زحمت effortlessly است، به این معنی که خواننده مجبور نیست درباره آنچه دقیقاً می‌خواهید ارائه دهید فکر کند. به خاطر داشته باشید که پژوهش شما بسیار پیچیده است. شما نباید با یک چکیده گرافیکی پیچیده درک  مقاله را دشوارتر کنید. چکیده گرافیکی باید به نحوی خود توضیحی باشد. خواننده باید به سرعت آن را بفهمد و بتواند تصمیم بگیرد که مقاله شما را بخواند یا نه. اگر به این امر دست یابید، چکیده گرافیکی شما موفق و موثر است.

چکیده‌های گرافیکی را می‌توان به دو دسته تقسیم کرد:

چکیده گرافیکی پیچیده: هدف این چکیده بیان ماهیت پژوهش به طور جامع (نه با جزئیات) به مخاطب است. آنچه در این چکیده مهم است هدف قرار دادن مخاطب و ارائه پیام مقاله به سادگی و به وضوح است.  از  این نوع چکیده می توان به عنوان بخشی از پوستر کنفرانس نیز استفاده کرد. این نوع چکیده ها می توانند درباره کارهایی که انجام یا کشف کرده‌اید  یا درخواست کمک مالی در یک پیشنهاده پژوهش باشد. چکیده تصویری معمولاً در صفحه اول مقاله یا پرووزال ظاهر می‌شوند. از آنها می توانید به عنوان بخشی از پوستر کنفرانس خود نیز استفاده کنید. شما می توانید تصور کنید که شخصی قبل از اینکه مقاله شما را بخواند، حداکثر 30 ثانیه به چکیده گرافیکی شما نگاه می‌کند. در یک پروپوزال، این نوع چکیده به سرعت به ارزیاب می‌گوید که شما به دنبال چه چیزی هستید و بعد به سراغ بقیه پرووزال برود.

چکیده گرافیکی ساده: این چکیده همراه با عنوان مقاله در فهرست مطالب مجله‌، ظاهر می‌شود. هدف از این چکیده، جلب توجه و به دام انداختن مخاطب است تا روی مقاله شما کلیک کند و چکیده متنی را بخواند. از این نوع چکیده به عنوان «قلاب» نام می‌برند تا مخاطب را به دام بیاندازد. هدف از چکیده گرافیکی ساده، جلب توجه و به دام انداختن مخاطب است تا روی مقاله شما کلیک کنند و چکیده متنی را بخوانند. بنابراین، ارائه کامل یافته‌های پژوهش در این نوع چکیده گرافیکی، کاری بی‌فایده است. بهتر است از این نوع چکیده به عنوان «قلاب» استفاده شود، زیرا مخاطب فقط 5 ثانیه برای آن صرف می‌کند.

در چه صورتی چکیده گرافیکی موثر است؟

  • خواننده به سرعت و بدون زحمت متوجه شود که پژوهش شما در مورد چیست؟
  • چکیده گرافیکی باید خودش خودش را توضیح دهد.
  • خواننده باید به سرعت آن را بفهمد و بتواند تصمیم بگیرد که مقاله شما را بخواند یا نه.

فرآیند ایجاد چکیده گرافیکی

این فرایند شامل سه مرحله است:

استخراج مفاهیم مهم: در این مرحله محتوا، مخاطب و هدف مقاله را مدنظر قرار دهید. مفاهیم اصلی را در قالب دو یا سه جمله بیان کنید.

اسکلت‌بندی مفاهیم: پیام را به صورت تصویری روی کاغذ بیاورید. ابتدا عناصر بصری لازم (یک سلول، پروتئین، ترکیب شیمیایی، حیوان …) و عناصر متنی که آنها را همراهی می کند، انتخاب کنید. از پراکندگی بیش از حد  عناصر بصری خودداری کنید. همه عناصر باید به نحوی به یکدیگر متصل شوند و در گروه هایی مشترک طبقه بندی شوند.

طراحی و بازنگری: با حذف یا گروه‌بندی چکیده را ساده کنید. طرح ترسیم شده روی کاغذ را به نرم‌افزار طراحی منتقل کنید. ابتدا راهنمای نویسندگان مجله هدف را بخوانید. این راهنما اطلاعاتی درباره نوع و اندازه فونت، عرض خطوط، رنگ ها و ابعاد چکیده گرافیکی به شما می‌دهد. همچنین اشاره می‌کند که آن را به صورت فایل PDF، TIFF یا PNG در آورید.

می‌توانید از وبگاه‌های رایگان زیر برای انتخاب تصاویر و شکل‌ها استفاده کنید:

https://smart.servier.com/ (medical & life science images)

https://freerangestock.com/category/69/illustrations/page1.html (illustrations)

https://www.flaticon.com/ (icons)

می توانید از وبگاه‌های رایگان برای ساخت چکیده گرافیکی استفاده کنید. عبارت جستجو زیر را گوگل کنید و  این وبگاه‌ها را پیدا کنید.

Online graphical abstract maker

اگر از این وبگاه‌ها نمی‌خواهید استفاده کنید و می‌خواهید خودتان چکیده را تهیه کنید، می‌توانید از نرم‌افزارهای زیر استفاده کنید:

Microsoft PowerPoint

ChemDraw

Adobe Photoshop and Illustrator

CorelDraw

Microsoft Paint

 690 

پنج دلیل استفاده از منابع مرجع

منابع مرجع منابعی هستند که در ابتدای فرایند پژوهش و بدست آوردن دانش موضوعی استفاده می‌شوند. منابعی هستند که از اول تا آخر خوانده نمی‌شود و فقط براساس نیاز اطلاعاتی بخش‌هایی از آن را مطالعه می‌کنیم. منابع مرجع انواع مختلفی دارند که فرهنگ‌ها، دایره المعارف‌ها، دستنامه‌ها و …جز منابع مرجع هستند. البته منابع مرجع با توجه به نوع اطلاعاتی که در اختیار کاربر قرار می‌دهند به منابع ردیف اول، دوم و سوم تقسیم می‌شوند.

در این فیلم آموزشی کوتاه پنج دلیل استفاده از منابع مرجع به خوبی بیان می‌شود که عبارتند از:
۱. پاسخ به سوالات اساسی 5w
۲. آزمون فرضیه ها
۳. شناسایی کلیدواژه برای جستجو
۴. محدود کردن موضوع خود
۵. یافتن منابع دقیق تر با استفاده از ماخذ آن

 294 

واژه‌شناسی پنل ارسال مقاله

سابمیت یا ارسال مقاله، از مراحل نهایی یک کار پژوهشی است. به عبارتی با این کار، حاصل پژوهش خود را در معرض ارزیابی و داوری قرار می‌دهید. ناشر مجله، پنلی را در اختیار نویسندگان قرار می‌دهد. نویسندگان باید براساس دستورالعمل ناشر، مقاله خود را در آن پنل بارگذاری کنند. هر بار که نویسنده به پنل مراجعه می کند، ممکن است مقاله را در وضعیت‌های (Status) مختلفی مشاهده کند. دانستن معنای عبارات مربوط به وضعیت، به نویسنده کمک می‌کند تا بفهمد مقاله در چه مرحله‌ای از فرایند داوری و ارزیابی قرار دارد. در این مقاله، به این وضعیت‌ها  براساس پرسش‌های دانشجویان و پژوهشگران پرداختم.

“in production” status

سوال: وضعیت مقاله « in production» است. ممکن است به من بگویید معنی آن چیست؟

وقتی مقاله شما پذیرفته شده است به بخش تولید و انتشار مجله می رود تا کارهای نهایی مقاله از نظر قالب و ساختار انجام شود. در نهایت برای شما می‌فرستند تا چک نهایی را از نظر صحت اطلاعات انجام دهید. به عبارتی مقاله پذیرفته شده و آماده تولید است.

“Decision in process” status

سوال: من قبلاً مقاله‌ای را به مجله Elsevier  ارسال کردم. پس از دو دور  revise، وضعیت مقاله  “decision in process” شد. ممکن است به من بگویید معنی آن چیست؟ و چقدر طول می کشد؟

هنگامی که یک مجله وضعیت « decision in process  « را نشان می‌دهد، به این معنی است که هیئت تحریریه در حال تصمیم گیری نهایی درباره مقاله شما است. در این وضعیت، ویراستار پیش از تصمیم گیری، نسخه اصلاح شده و پاسخ‌های شما به نظرهای داور را بررسی می‌کند. ممکن است ویراستار تصمیم بگیرد که یک بار دیگر با داوران مشورت کند. گاهی اوقات، ممکن است تعداد زیادی مقاله قبل ازمقاله شما جمع شده باشد. به همین دلیل این مرحله ممکن است طولانی شود. هیچ چارچوب زمانی خاصی برای این وجود ندارد؛ زمان بسته به مجله و رشته متفاوت باشد. اگر یک ماه پس از آخرین تغییر وضعیت، پاسخی دریافت نکردید، منطقی است که به سردبیر نامه بنویسید و وضعیت مقاله خود را جویا شوید.

“Awaiting AE assignment”و  “Awaiting Referee Selection”

سوال: مقاله ای را به مجله‌ای ارسال کردم وضعیت آن از Awaiting AE assignment  به Awaiting Referee Selection  و سپس Awaiting Referee Assignment تغییر کرد. بعد از آن مجددا به Awaiting Referee Selection تغییر کرده است. آیا مقاله من برای داوری رد شده است؟

هنگامی که مقاله ارسال می‌شود، سردبیر آن را بررسی و ارزیابی می‌کند. این مرحله را می‌توان به عنوان «Awaiting AE assignment» نامید که در آن مقاله از نظر ملاحظات اخلاقی و تطابق دامنه با خوانندگان مجله ارزیابی می شود.  در مرحله بعد، داوران مناسب بر اساس موضوع مقاله انتخاب می‌شوند و این مرحله، «Awaiting Referee Selection»  است.  مرحله دیگری وجود دارد که وضعیت «Awaiting Referee Assignment « است. در این مورد، احتمالاً داوران دعوت شده در دسترس نیستند، بنابراین دوباره یک دور انتخاب داور انجام می شود. پس مقاله رد نشده است.

“Awaiting AE evaluation”

سوال: منظور از   “Awaiting AE evaluation” چیست؟ مقاله ای را به مجله ارسال کردم. در ابتدا وضعیت “Awaiting Reviewer Scores”  بود، سپس به “Awaiting AE Recommendation”  تغییر کرد و اکنون “ Awaiting AE evaluation” است.

وضعیت “Awaiting AE evaluation”  به این معنی است کهpeer review   (داوری همتا) تکمیل شده است و اکنون ویراستار (AE: Assign editor)  بازخورد ارائه شده از سوی داوران را در نظر می گیرد و به تصمیم می رسد. متداول ترین تصمیماتی که گرفته می شود به شرح زیر است:

  • پذیرش بدون تغییر (Acceptance): مجله مقاله را به همین شکل منتشر می کند.
  • پذیرش با اصلاحات جزئی (Acceptance): مجله مقاله را منتشر می کند و از نویسنده می‌خواهد که اصلاحات جزئی انجام دهد.
  • پذیرش پس از بازبینی‌های عمده (پذیرش مشروطconditional acceptance ):  مجله مقاله را منتشر می‌کند به شرطی که نویسندگان تغییرات پیشنهادی داوران و/یا ویراستاران را انجام دهند.
  • تجدید نظر و ارسال مجدد (رد مشروط conditional rejection ): مجله مایل است پس از ایجاد تغییرات عمده از سوی نویسندگان، مقاله را در دور دیگری از تصمیم گیری مورد بررسی قرار دهد.
  • رد مقاله (رد کامل outright rejection ): مجله مقاله را منتشر نخواهد کرد یا اگر نویسندگان اصلاحات اساسی انجام دهند نیز در تصمیمش تجدید نظر نخواهد کرد.

“Awaiting Reviewer Scores”

سوال: ماه گذشته مقاله ای را به مجله ای ارسال کردم. اکنون، پس از امتیازات داور و پس از انتظار، وضعیت “Awaiting Reviewer Scores” و “Awaiting Final Decision “را با هم نشان می دهد. این یعنی چی؟

این بدان معناست که مقاله برای داوری ارسال شده است و احتمالاً داوری به پایان رسیده است و اکنون مجله منتظر نمرات نهایی از سوی داوران است. تصمیم نهایی – پذیرش یا رد مقاله – بستگی به نمرات داوران دارد، به همین دلیل وضعیت مقاله شما به Awaiting Reviewer Scores و Awaiting Final Decision به‌روز می‌شود. اگر بعد از چند هفته، پاسخی از مجله دریافت نکردید، می‌توانید وضعیت مقاله خود را پیگیری کنید.

 

 807 

واژه‌شناسی در مقاله‌نویسی

شناخت و اطلاع از واژگان نگارش مقاله کمک می کند تا درک درست و دقیقی از فعالیت‌ها و فرایندهای کاری مربوط به نگارش مقاله داشته باشید و شما را از سردرگمی رها خواهد کرد. در این مقاله به تعدادی از واژه‌ها خواهم پرداخت و به تدریج به آن اضافه خواهم کرد.

Corresponding Author (نویسنده مسئول)

مسئولیت مکاتبه با مجله را قبل از چاپ مقاله به عهده دارد و  در صورت چاپ مقاله، پاسخ‌گوی سؤالات خوانندگان مقاله است.

Peer Reviewed (داوری همتا یا همترازخوانی)

فرآیندی که در آن مقاله قبل از انتشار توسط متخصصان موضوعی یا همتراز نویسنده ارزیابی و داوری می‌شود.

Affiliation ( وابستگی سازمانی)

نام و آدرس دانشگاه محل تحصیل یا جایی که پژوهش در آن انجام گرفته است.

Review article (مقاله مروری)

مقالاتی هستند که بر اساس مقالات منتشر شده نگاشته می شوند. به عبارتی مقالات مروری به منظور بررسی و تبیین وضعیت موجود درباره یک موضوع یا مسئله،  متون را بررسی و تحلیل می‌کنند.

Reference Style (سبک استناددهی)

شیوه‌ای که نحوه و شکل ارجاع دادن به منابع مورد استفاده در مقاله (ارجاع درون‌متنی و فهرست ماخذ) را نشان می‌دهد. برای مثال سبک استناددهی APA، Harvard، Chicago

Aim & Scopes (هدف و دامنه)

در وبگاه مجله تحت این عنوان؛ دامنه موضوعی و اهداف مجله بیان می‌شود.

Open access (دسترسی آزاد/باز)

مجلاتی که مقالات آن برای کاربر نهایی رایگان است و هزینه چاپ مقاله از نویسنده مقاله اخذ می‌شود.

Publication fee (هزینه انتشار)

هزینه ای که پژوهشگر برای چاپ مقاله در «مجلات دسترسی آزاد» باید بپردازد.

Cover letter (کاورلتر یا نامه به سردبیر)

نامه‌ای که در هنگام ارسال مقاله به مجله، نویسنده برای سردبیر مجله می‌نویسد.

Manuscript (پیش‌نویس مقاله)

به پیش نویس نهایی مقاله، قبل از پذیرش گفته می شود.

Proceeding ( مجموعه مقالات)

مقالات پذیرفته شده در یک کنفرانس، در آن چاپ می‌شود.

Template (الگوی نگارش)

نویسنده، مقاله را براساس الگوی مدنظر مجله می‌نویسد.

Submit (ارسال مقاله)

به فرایند ارسال مقاله به مجله یا کنفرانس گفته می‌شود.

Guide for Author (راهنمای نویسنده)

در وبگاه مجله بخشی وجود دارد که نویسنده را از نظر چگونگی ساختار مقاله، قواعد نگارشی، شیوه استناددهی،  و نحوه ارسال… راهنمایی می‌کند.

Final Version (نسخه نهایی)

تصحیح نسخه نهایی مقاله از سوی نویسنده‌(گان) و امید به انتشار آن.

Regular Issue (شماره منظم مجله)

به شماره‌های مجله گفته می شود که در فواصل زمانی منظم یا معین (هفتگی، فصلی، ماهانه، سالانه) منتشر می‌شوند.

Special Issue (شماره ویژه مجله)

به شماره‌های ویژه مجله گفته می‌شود که بنا به علت یا مناسبتی منتشر می‌شوند.

 

 

 

 328