هفت نوع متداول داوری همتا

داوری همتا یا همترازخوانی به فرایند ارزیابی و سازنده مقاله های علمی ارائه شده به مجلات توسط افراد متخصص یا همتراز با نویسنده مقاله در همان رشته اشاره دارد.
برای اولین بار در ایران، میرزایی و همکاران (۱۳۸۵) واژه همترازخوانی را به عنوان معادل واژه peer review به کار بردند.

همانطورکه می دانید یکی از مهمترین بخش های انتشار یک مقاله علمی، فرایند داوری (Peer review Process) آن است. در این مقاله به هفت نوع متداول داوری همتا اشاره می کنیم. امیدوارم مفید باشد.


هفت نوع متداول داوری همتا

1) داوری همتا یک سو کور یا داوری پنهان 

نویسندگان نمی‏دانند داوران چه کسانی هستند. اما داوران از هویت نویسندگان در زمانی که تصمیم می‏گیرند مقاله را برای داوری قبول یا رد کنند و آن را به فرایند داوری بفرستند آگاه هستند.

2) داوری همتا دوسو کور

هم نویسندگان و هم داوران، گمنام هستند و یکدیگر را نمی‌شناسند. هر دو طرف از هویت یکدیگر آگاه نیستند. تمام نشانه‏های هویتی مانند نام‏ها، وابستگی سازمانی و غیره حذف می‏شوند.

3) داوری همتا باز

نویسندگان و داوران هویت هریک را می‏دانند. این نظام امکان می‏دهد نظرات داوران و نیز پاسخ‏های نویسندگان به همراه نسخه نهایی منتشر شود. 

4) داوری همتا مشارکتی

این نوع از داوری‏ها در پلتفرمی انجام می‏شود که از سوی ناشر مجله فراهم شده و در شرایطی که نویسندگان و داوران می‏توانند درباره اینکه چگونه مقاله می‏تواند بهبود یابد بحث می‏کنند. اغلب، هویت‏های داوران از نویسندگان پنهان است اما در زمان انتشار آشکار می‏شود.

5) داوری همتا شخص ثالث

نویسندگان ابتدا مقاله خود را قبل از ارسال مقاله به مجله هدف، به مراکز خدمات مستقل داوری همتا ارسال کرده و داوری آن را دریافت می‏کنند. بر مبنای داوری‏ها، تغییراتی در مقاله خود ایجاد کرده و سپس به مجله هدف ارسال می‏کنند.

6) داوری همتا پس از انتشار 

ناشر مجله پلتفرمی همانند یک گروه بحث برای کامنت‏گذاری بر روی مقاله،  پس از انتشار فراهم می‏کند. وقتی که مقاله منتشر شده بر روی پلترفرم قابل دستر س می‏شود، هر کسی که مقاله را می‏خواند می‏تواند نظرات و دیدگاه‏های خود را درباره مقاله پست کند

7)داوری همتا آبشاری

وقتیکه مقاله بعد از داوری رد می‏شود بدلیل آنکه آن اولویت کمتری برای مجله در آن لحظه دارد یا بدلیل آنکه برای مخاطبان مجله هدف جالب نیست، سردبیر مجله ممکن است پیشنهاد دهد که مقاله همراه با داوري‌های انجام شده به مجله ديگري براي چاپ شدن ارسال شود و در آنجا داوري ديگري صورت مي‌گیرد. اين نوع داوري‏ها در مجموعه يك ناشر مستقل (مانند الزوير) صورت مي‌گیرد.

 1,273 

امتیاز بدهید
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.