نوشته‌ها

چگونه یک جستجوی موثر برای مرور نوشتارها انجام دهیم؟

مقدمه

مرور نوشتارها یا بررسی متون (literature review) فعالیتی فکری و تحلیلی است که طی آن پژوهشگر؛ متون و آثار موجود در زمینه پژوهش خود را شناسایی می کند تا در راستای پژوهش خود از آنها استفاده کند. مرور نوشتارها خلاصه‌ی پژوهش‌های پیشین نیست؛ بلکه مطالعه‌ای است که ضمن خلاصه کردن پژوهش های پیشین؛ آن را ارزیابی و ارتباط آنها را با یکدیگر و با پژوهش در دست انجام مشخص می‌کند. توانایی شناسایی، بازیابی، مرور، تحلیل و نوشتن از جایگاه مهمی در تدوین پیشینه است. هدف از مرور نوشتارها این است تا مشخص کنید چه آثاری؛ توسط چه کسانی؛ با چه هدف‌هایی؛ با چه روش‌هایی؛ با چه یافته‌هایی در زمینه مورد توجه پژوهشگر نوشته شده‌اند و چه زمینه‌هایی برای انجام پژوهش‌های بیشتر وجود دارد(منبع https://info-consulting.ir/literature-review/)قدرت یک پیشینه پژوهش به توانایی آن در غربال کردن و بازیابی منابع مرتبط بستگی دارد. داشتن یک رویکرد جستجوی بهینه برای یافتن منابع مرتبط نه تنها پیشینه مقاله شما را تقویت می‌کند، بلکه کارایی مرور شما را نیز افزایش می دهد. در این مقاله، قصددارم، شما را از طریق فرآیند ایجاد یک استراتژی جستجوی موثر برای یافتن متون مرتبط راهنمایی ‌کنم و ابزارهای کلیدی مربوط به آن را معرفی کنم. آگاهی از این موضوع  به شما امکان می‌دهد پیشینه جامع و مرتبط را به دست آورید.

مراحل کلیدی برای ایجاد یک استراتژی جستجوی موثر:

 مفاهیم و اصطلاحات جستجو را برای هر کدام از مفاهیم موجود در پژوهشتان را مشخص کنید

اولین قدم در جستجوی نظام‌مند متون، شناسایی مفاهیم کلیدی است. استفاده از چارچوب PICO (در پزشکی) – بیمار، مداخله، مقایسه، نتیجه (Patient, Intervention, Comparison, Outcome) – می تواند اینکار را ساده کند. به عنوان مثال، این سوال را در نظر بگیرید: “در بیماران مسن (P)، واکسن آنفلوانزا (I) در مقایسه با نبود واکسن (C) در پیشگیری از بستری شدن مرتبط با سرماخوردگی (O) چقدر موثر است؟ با شناسایی مفاهیم اساسی با تاکید بر عناصر موجود در عنوان و چکیده، شروع کنید.

واژگان کنترل شده در جستجوها

مرحله بعدی شامل شناسایی واژگان کنترل شده برای جستجو در پایگاه های اطلاعاتی است.

واژگان کنترل شده در جستجوی متون، اصطلاحات استاندارد و از پیش تعریف شده‌ای هستند که پایگاه‌های اطلاعاتی برای نمایه‌سازی و بازیابی مقالات مرتبط و برای تضمین یکدستی و غلبه بر تنوع واژگانی، استفاده می‌کنند (نیز نگاه کنید به https://info-consulting.ir/thesaurus-keywords-tools/).

این واژگان، مانند سرعنوان‌های موضوعی پزشکی (MeSH) در PubMed، به صورت سلسله‌مراتبی سازماندهی شده‌اند. به عنوان مثال، اگر در حال تحقیق درباره آنفولانزا هستید، استفاده از اصطلاحنامه مش MeSH تضمین می‌کند که مقالاتی را خواهید یافت که ممکن است به این بیماری به عنوان “آنفولانزا”، “آنفولانزای فصلی” یا حتی “H1N1” اشاره کنند.

قرار دادن این اصطلاحات متنوع تحت یک اصطلاح استاندارد، دقت جستجوی شما را افزایش می دهد. در اینجا ساختار واژگان کنترل شده در تعدادی از پایگاه‌های اطلاعاتی را نشان می ‌دهد.

جستجوی کلیدواژه‌ها

هنگامی که از جستجوی کلیدواژه‌ای استفاده می کنید، به پایگاه اطلاعاتی دستور می دهید که به دنبال عبارت دقیق وارد شده بگرددد. این روش می تواند بسیار مستقیم باشد اما با چالش هایی همراه خواهد بود:

  • دقت: جستجوی «آنفولانزا» ممکن است مقالاتی را که از «سرماخوردگی Flu» استفاده می‌کنند را از دست بدهد.
  • گستردگی: “آنفولانزا” می‌تواند مقالات نامرتبط را بازیابی کند، به عنوان مثال، “فلورسانس”.
  •  متغیر بودن: اصطلاحات مختلف برای یک مفهوم نیاز به کلیدواژه‌های متنوعی دارد.

برای بررسی متمرکز بر آنفولانزا، استفاده از کلیدواژه مانند “آنفولانزای فصلی”، “H1N1” و “آنفلوانزا A” “seasonal flu”, “H1N1”, and “influenza A” اطمینان حاصل می‌کند که نتایج جامعی دریافت می‌کنید.

فنون ساختن اصطلاحات کلیدواژهای برای جستجوی متون:
  • اصطلاحات مشابه/مترادف: انواع مختلفی مانند ” “flu” and “influenza.را ضبط کنید.
  •  تنوع املایی: املاها/اصطلاحات منطقه ای یا اصطلاحات خط فاصله را در نظر بگیرید. به عنوان مثال: املای آمریکایی در مقابل انگلیسی
  • توضیحات متناقض: برخی از اصطلاحات ممکن است در مقالات، متفاوت بیان شوند اما معنی یکسانی داشته باشند. به عنوان مثال، اصطلاحاتی مانند “آنفولانزای مرغی” و “آنفولانزای پرندگان” “bird flu” and “avian influenza”.
  • طیف ویژگی: تعادل بین اصطلاحات عمومی و جزئی. به عنوان مثال، از “ویروس” به “ویروس آنفولانزای H1N1”.
  • کوتاه‌سازی واژه‌ها Truncation: ستاره (*) در انتهای یک رشته از کاراکترها تمام عباراتی را که با آن رشته شروع می شوند جستجو می کند. به عنوان مثال، با استفاده از “influenz*” “influenza”، “influenzae” و “influenzal” را بازیابی می کند.
  • استفاده از نمادها Wildcard: “؟” جایگزین یک حرف یا نشان دادن یک حرف اضافی که در آن املا یا تغییر کلمه امکان پذیر است. به عنوان مثال. “H?N1” با “H1N1” و “H3N1” مطابقت دارد.
  • عملگرهای مجاورتی: میزان نزدیک بودن دو کلمه را مشخص می‌‍کند. فایده: نتایج شما را مرتبط‌تر کند. “influenza NEAR3 vaccine”  بین این دوکلمه سه فاصله وجود داشته باشد.

به یاد داشته باشید، نکته کلیدی این است که به طور گسترده فکر کنید، تمام عبارات مرتبط را در نظر بگیرید و استراتژی جستجوی خود را با پایگاه اطلاعاتی در حال استفاده تنظیم کنید.

اصطلاحات را با عملگرهای بولی ترکیب کنید

استفاده از عملگرهای بولین دامنه جستجوی شما را افزایش می‌دهد.

  • عملگر “AND” تضمین می‌کند که تمام مفاهیم انتخاب شده در نتایج وجود دارد. برای مثال، «واکسن آنفولانزا و آنفولانزا» مقالاتی را که هر دو عبارت را دارند بازیابی می‌کند.
  • از سوی دیگر، عملگر “OR” نتایج را در  هر جایی که باشد بازیابی می‌کند ، بنابراین “flu OR آنفلوانزا” مقالاتی را با هر یک از این اصطلاحات می گیرد.
  • اگر می‌خواهید یک اصطلاح خاص را حذف کنید، عملگر “NOT” مفید است. به عنوان مثال، “آنفلوآنزا NOT H1N1” مقالاتی در مورد آنفولانزا ارائه می‌دهد که به طور خاص به گونه H1N1 اشاره نمی کند.
 استراتژی جستجوی خود را ترجمه کنید

هر پایگاه داده، اعم از PubMed، Scopus یا Web of Science، اصطلاحات و روش جستجوی منحصر به فرد خود را برای تفسیر عبارت‌های جستجو (سینتکس) دارد. ضروری است که استراتژی جستجوی خود را با استانداردهای خاص هر پایگاه اطلاعاتی که استفاده می‌کنید منطبق کنید.

در اینجا چند ابزار رایگان برای کمک به شما در «ترجمه جستجو» آمده است.

برای مثال 

استراتژی جستجوی خود را مستند و ثبت کنید.

برای بهترین عملکرد، شفافیت و تکرارپذیری، تمام عناصر جستجوی متون را مستند کنید.

برای مطالب بیشتر می توانید به پیوندهای زیر مراجعه کنید:

در این راهنمای سریع، اصول اولیه انجام یک جستجوی مرور نوشتارها را آموخته‌اید. از این مطلب می‌توانید به عنوان نقطه شروع برای پژوهش‌های عمیق‌تر استفاده کنید.

Loading

بهینه‌سازی استراتژی جستجو

استراتژی جستجو (راهبرد جستجو) ساختارسازمان‌یافته از کلمات کلیدی است که برای جستجو در پایگاه‌های اطلاعاتی یا موتورهای کاوش استفاده می‌شود. استراتژی جستجو مفاهیم اصلی سوال پژوهش شما را به منظور بازیابی نتایج دقیق ترکیب می کند. باید توجه داشته باشید استراتژی جستجو در هر پایگاه‌اطلاعاتی یا موتورکاوشی متفاوت است. هر پایگاه اطلاعاتی متفاوت عمل می کند، بنابراین شما باید استراتژی جستجوی خود را برای هر پایگاه‌داده بنویسید. اگر پژوهش شما چندین حوزه مختلف را پوشش می دهد، باید تعدادی استراتژی جستجوی جداگانه ای ایجاد کنید. استراتژی‌های خود را آزمایش کرده و پس از بررسی نتایج جستجو ، آنها را اصلاح کنید. در این اینفوگراف به یکی از استراتژی‌ها شامل جستجوی سرعنوان موضوعی و کلیدواژه‌ها اشاره دارد.

فایل pdf اینفوگراف

Loading

فنون استراتژی جستجو

در این مقاله به شش تکتیک یا فنون استراتژی جستجو اشاره خواهد شد و در ادامه فیلم آموزشی این مقاله را خواهید دید. 

جستجو با عبارت دقیق

برای جستجوی دقیق عبارت جستجو از «علامت نقل قول» استفاده کنید .

مثال:

«عزت نفس» “Self esteem”

«آموزش سواد اطلاعاتی» “ Information literacy education”

فایده: کاهش تعداد نتایج و بدست آمدن نتایج مرتبط

استفاده از جستجوهای تقریبی

کوتاه‌سازی واژه‌ها Truncation : برای یافتن تنوع واژه مورد نظر یا اشکال مفرد یا جمع واژه از علامت * استفاده می شود. برای مثال

nutri*  اشکال متنوع آنnutrient, nutrition, nutrigenetics 

استفاده از نمادها Wildcard: برای فهمیدن تغییرات املایی واژه‌ها و از علامت ؟ $  استفاده می شود. برای مثال

behavior , Behaviour  :behave?or

 organi?ation : organization  organisation 

استفاده از جستجوهای مجاورتی

میزان نزدیک بودن دو کلمه را مشخص کنید. فایده: نتایج شما را مرتبط‌تر کند.

به طور کلی هرچه دو کلمه به یکدیگر نزدیکتر باشند، رابطه بین آنها نزدیکتر است. (راهنمای پایگاه اطلاعاتی). 

معمولا از ADJ (number)، N (number)

مثال: 

In OvidSP databases (like Medline), searching for “physician ADJ3 relationship”

جستجوی تزاروسی یا اصطلاحنامه‌ای

انتخاب کلیدواژه ها از تزاروس پایگاه اطلاعاتی و جستجو با آن فایده: باعث کاهش نتایج جستجو می‌شود.

جستجوی با عملگرهای بولین

استفاده از منطق بولین برای ترکیب عبارت‌های جستجو؛ Boolean operators (AND, OR and NOT) به شما اجازه می‌دهد تا ترکیب‌های مختلف عبارت‌های جستجو یا سرعنوان‌های موضوعی را امتحان کنید.

عملگرهای اصلی بولی عبارتند از: AND, Or, Not

جستجوی  استنادی

جستجوی استنادی روشی برای یافتن مقالاتی است که توسط سایر منابع به آنها استناد شده است.

از جستجوی استنادی برای موارد زیر استفاده کنید:

  • دریابید که آیا مقالات توسط نویسندگان دیگر استناد شده است یا خیر.
  •  مقالات جدیدتری را با موضوع مشابه پیدا کنید.
  • کشف کنید که چگونه یک ایده یا نوآوری شناخته شده تأیید، اعمال، بهبود، توسعه یا تصحیح شده است.
  • کمک کنید تا مرور ادبیات شما جامع تر شود.

پایگاه هایی که با آنها می توانید جستجوی استنادی انجام دهید:

OvidSP databases

Google Scholar

Web of Science

Scopus

فیلم آموزشی: 

Loading

تبدیل پرسش پژوهش به استراتژی جستجو

Loading

همه چیز درباره استراتژی جست‌وجو

جستجوی ادبیات موضوع (literature Review)، جستجویی نظام‌مند (سیستماتیک) و جامع در تمام انواع منابع منتشر شده درباره موضوع پژوهش است. هدف کشف و تعیین گستردگی و عمق منابع مرتبط و هسته درباره موضوع است. به عبارتی جستجوی ادبیات موضوع، جستجویی سنجیده و سازمان‌یافته‌ای است که برای یافتن منابع هسته و اصلی درباره موضوع است. عنصر اساسی در روش‌شناسی هر طرح پژوهشی است؛ به طوری که بر تمام فرایند پژوهش سایه می‌افکند و تا پایان فرایند پژوهش ادامه دارد. داشتن استراتژی جستجو  یا راهبرد جستجو برای جستجوی ادبیات موضوع بسیار ضروری و حائزاهمیت است. بدون داشتن درک درست و سازمان یافته‌ای راجع به جستجو در منابع اطلاعاتی، یافتن منابع هسته، اصلی و با کیفیت غیرممکن است و جستجوی شما از جامعیت و مانعیت (دقت) برخوردار نخواهد بود.

استراتژی جستجو (راهبرد جستجو)  چیست؟ Search Strategy

استراتژی جستجو (راهبرد جستجو) ساختارسازمان‌یافته از کلمات کلیدی است که برای جستجو در پایگاه‌های اطلاعاتی یا موتورهای کاوش استفاده می‌شود. استراتژی جستجو مفاهیم اصلی سوال پژوهش شما را به منظور بازیابی نتایج دقیق ترکیب می کند. باید توجه داشته باشید استراتژی جستجو در هر پایگاه‌اطلاعاتی یا موتورکاوشی متفاوت است.

هر پایگاه اطلاعاتی متفاوت عمل می کند ، بنابراین شما باید استراتژی جستجوی خود را برای هر پایگاه‌داده بنویسید. اگر پژوهش شما چندین حوزه مختلف را پوشش می دهد ، باید تعدادی استراتژی جستجوی جداگانه ای ایجاد کنید. استراتژی‌های خود را آزمایش کرده و پس از بررسی نتایج جستجو ، آنها را اصلاح کنید.

برخی ملاحظات قبل از شروع جستجو…

Øآنچه به دنبال آن هستید را مشخص و تعریف کنید. تصمیم بگیرید در کجا جستجو کنید.

Øیک استراتژی جستجو ایجاد کنید.

Øدر طی جستجو استراتژی جستجوی خود را اصلاح کنید.

Ø استراتژی جستجوی خود را برای استفاده در آینده ذخیره کنید.

Ø برای اینکه درباره موضوع، دانش اولیه و بافتی بدست آورید کتاب، مقالات دایره المعارفی و هندبوک‌ها و ویکی‌ها را بخوانید.

فیلم آموزشی: 

مراحل ایجاد استراتژی جست‌وجو

در عمل استراتژی جستجو چگونه به نظر می‌رسد؟

  1. سوال پژوهش و مساله پژوهش خود را تعریف و مشخص کنید. برای مثال قرار گرفتن در معرض سیگاری ها بر کودکان مبتلا به آسم چگونه تأثیر می گذارد؟

    داشتن عزت نفس چه تاثیری بر روابط عاطفی دارد؟

  2. مفاهیم اصلی یا کلیدواژه های اصلی پژوهش خود را با استفاده از مرحله 1 شناسایی و استخراج کنید.
  3. با استفاده از اصطلاحنامه‌ها، دیکشنری‌ها، چکیده و کلیدواژه‌های مقالات مرتبط، مترادف‌ها و کلمات مرتبط با مفاهیم اصلی پژوهش را فهرست کنید. برای مثال دود سیگار ، سیگاری ها ….. کودک نوپا ، کودکان ، کودکان …. آلرژی ، مشکلات تنفسی، شخصیت، احترام به نفس، حفظ منافع شخصی، احترام به خود، شرافت نفس، مناعت طبع،

  4. پایگاه اطلاعاتی و منبع جستجوی مناسب را شناسایی و انتخاب کنید. باید قبل از شروع جستجو، ابزارها و امکانات آنها را بررسی کنید یا راهنمای جستجو را بخوانید.
  5. ترکیب‌های مختلف کلیدواژه‌های استخراج شده را  با فنون متداول جستجو امتحان کنید.

  6. ارزیابی نتایج جستجو و اصلاح و بازنگری استراتژی جستجو

 

Loading