در سال ۲۰۲۴، مقالهای با عنوان «بررسی پیادهسازی هوش مصنوعی در خدمات کتابخانههای دانشگاهی» توسط گروهی از پژوهشگران دانشگاه فناوری دوربان آفریقای شمالی در مجله South African Journal of Library and Information Science منتشر شد. این مقاله به بررسی جامعی از نحوه تحول کتابخانههای دانشگاهی از طریق هوش مصنوعی پرداخته و تمرکز ویژهای بر عوامل محرک پذیرش، چالشها و پیامدهای عملی آن، بهویژه در کشورهای در حال توسعه مانند آفریقای جنوبی دارد. هدف اصلی مقاله، ارائه بینشهای کاربردی برای کتابداران و مدیران ارشد بهمنظور اجرای مؤثر ابتکارات هوش مصنوعی در مؤسسات دانشگاهی است.
مقاله، هوش مصنوعی را نیرویی تحولآفرین برای کتابخانههای دانشگاهی معرفی میکند که میتواند بهرهوری و کیفیت خدمات را بهطور چشمگیری افزایش دهد. پژوهش نشان میدهد که هوش مصنوعی قادر است با خودکارسازی وظایف تکراری، شخصیسازی تعاملات کاربران و ارتقای بهرهوری، نحوه ارائه خدمات را متحول سازد. انگیزه اصلی برای پذیرش این فناوری، بهبود دسترسی به اطلاعات و ارتقای تجربه کاربری در محیطهای دانشگاهی عنوان شده است.
با وجود مزایای بالقوه، مقاله بهطور انتقادی به موانع مهمی در مسیر پیادهسازی هوش مصنوعی اشاره میکند، از جمله:
کمبود تخصص: فقدان نیروی انسانی آموزشدیده در حوزه فناوریهای هوش مصنوعی در بسیاری از کتابخانهها
محدودیت زیرساختی: نبود زیرساختهای فناوری مناسب، بهویژه در کشورهای در حال توسعه
محدودیت مالی: کمبود بودجه برای پیادهسازی و نگهداری راهحلهای مبتنی بر هوش مصنوعی
نگرانیهای شغلی: ترس از جایگزینی نیروی انسانی توسط اتوماسیون
مطالعه تأکید میکند که کشورهای در حال توسعه با چالشهای شدیدتری مواجهاند، زیرا زیرساختهای ضعیفتر و دسترسی محدودتر به نیروی متخصص، ادغام هوش مصنوعی را نسبت به کشورهای توسعهیافته دشوارتر میسازد.
در بخش نتیجهگیری، مقاله موفقیت در پذیرش هوش مصنوعی در کتابخانههای دانشگاهی را مستلزم موارد زیر میداند:
برنامهریزی دقیق و مشارکتی با حضور ذینفعان مختلف
تشکیل تیمهای چندرشتهای برای اجرای پروژههای هوش مصنوعی
تخصیص منابع مالی کافی
ترویج فعالانه و آگاهسازی درونسازمانی برای جلب حمایت
پژوهش، پذیرش مسئولانه هوش مصنوعی را نیازمند رویکردی متوازن شامل آمادگی فنی، حاکمیت اخلاقی و راهبردهای انسانمحور میداند. همچنین از سرمایهگذاری در توسعه ظرفیتها و زیرساختها برای غلبه بر موانع در محیطهای کممنبع حمایت میکند.
در نهایت، مقاله تأکید دارد که مدیران ارشد باید پذیرش هوش مصنوعی را صرفاً یک تغییر فناورانه تلقی نکنند، بلکه آن را بهعنوان یک تحول راهبردی در سطح سازمانی ببینند که نیازمند چارچوبهای حمایتی جامع است. این مقاله ترکیبی ارزشمند از ظرفیتها و چالشهای هوش مصنوعی در زمینه کتابخانههای دانشگاهی ارائه میدهد و توصیههایی عملی، بهویژه برای کتابخانههای مناطق در حال توسعه، در مسیر نوآوری دیجیتال و مدیریت محدودیتها مطرح میسازد.
منبع:
A review of artificial intelligence implementation in academic library services (2024),Nombuso Phamela Zondi , Ayogeboh Epizitone , Ntando Nkomo , Peggy Pinky Mthalane , Smangele Moyane , Mthokozisi Luthuli , Mbalenhle Khumalo , Samkelisiwe Phokoye, South African Journal of Library and Information Science.
تحولات سریع فناوری در دهههای اخیر، بسیاری از حوزههای حرفهای را دستخوش تغییرات بنیادین کرده است. حرفه علم اطلاعات و دانششناسی نیز از این قاعده مستثنا نیست. با گسترش فناوریهای نوظهور مانند هوش مصنوعی، کلانداده و اتوماسیون، چشمانداز خدمات اطلاعاتی در سطح جهانی به طور چشمگیری تغییریافته و متخصصان این حوزه با فرصتها و چالشهای جدیدی مواجه شدهاند. این مقاله به بررسی ضرورت انطباق متخصصان علم اطلاعات و دانششناسی با این تحولات و الزامات توسعه حرفهای در عصر تحول دیجیتال میپردازد. تحول دیجیتال به فرآیند بهرهگیری از فناوریهای نوین دیجیتال برای تغییر بنیادین در شیوههای انجام کار، ارائه خدمات و تعامل با مشتریان و ذینفعان گفته میشود. این تحول فراتر از صرفاً استفاده از ابزارهای دیجیتال است و شامل بازنگری در مدلهای کسبوکار، فرآیندهای سازمانی، فرهنگ کاری و حتی ارزشهای بنیادی یک نهاد یا سازمان میشود.
تحول نقش متخصصان علم اطلاعات و دانششناسی
کتابخانهها و مراکز اطلاعرسانی در حال گذار از ساختارهای سنتی مبتنی بر منابع فیزیکی به مراکز دیجیتال پویا هستند. این تغییر، نقشها و مسئولیتهای متخصصان علم اطلاعات و دانششناسی را نیز متحول کرده است. وظایف مرسوم مانند فهرستنویسی، مدیریت فراداده و پاسخگویی به سؤالات مرجع، با ورود فناوریهای دیجیتال و هوش مصنوعی در معرض حذف یا بازتعریف قرار گرفتهاند. در مقابل، مدیریت منابع دیجیتال، نظارت بر دادهها و تحلیل اطلاعات نیازمند مهارتهایی نوینی است که درگذشته کمتر به آن توجه میشد.
چالشهای اخلاقی و اجتماعی
همزمان با گسترش فناوریهای دیجیتال، مسائل اخلاقی مرتبط با حریم خصوصی دادهها، امنیت اطلاعات و عدالت در دسترسی به منابع اطلاعاتی نیز اهمیت بیشتری یافتهاند. متخصصان علم اطلاعات و دانششناسی اکنون باید نقش فعالی در دفاع از حقوق کاربران ایفا کرده و در برابر استفاده نادرست از فناوریها، موضعگیری آگاهانهتری بگیرند. این مسئولیتها، نیازمند درک عمیقتری از ابعاد اجتماعی و اخلاقی فناوریهای نوین است.
نیاز به توسعه حرفهای
برای مواجهه مؤثر با این تحولات، متخصصان علم اطلاعات و دانششناسی باید مجموعهای از مهارتهای جدید را کسب و تقویت کنند. این مهارتها شامل موارد زیر است:
مهارتهای فنی: آشنایی با کاربردهای هوش مصنوعی، مدیریت مخازن دیجیتال، و استانداردهای فراداده؛
سواد داده: توانایی تحلیل، مدیریت و حفاظت مسئولانه از دادهها؛
رهبری راهبردی: هدایت مؤسسات در مسیر ادغام فناوری و مدیریت تغییر؛
حمایت و اخلاق حرفهای: تضمین دسترسی عادلانه به اطلاعات و حفظ حریم خصوصی کاربران.
نهادهای آموزشی و حرفهای باید برنامههای توسعه مهارت را متناسب با نیازهای جدید طراحی و اجرا کنند. همچنین، بازنگری در برنامههای درسی دانشگاهی و افزودن دروس فناورانه، گامی ضروری برای آمادهسازی نسل آینده کتابداران در محیطی بهسرعت در حال تحول است.
نتیجهگیری
تحول دیجیتال در حوزه کتابداری یک تغییر سطحی یا موقتی نیست، بلکه دگرگونیای بنیادین است که نقش و تأثیر کتابخانهها را در قرن بیست ویکم بازتعریف خواهد کرد. انطباق پیشگیرانه، ارتقای مهارتهای راهبردی و درک عمیق از ابعاد فناورانه و اخلاقی، برای متخصصان علم اطلاعات و دانششناسی ضروری است تا بتوانند مأموریت اصلی خود را در تسهیل دسترسی برابر به اطلاعات و پشتیبانی از یادگیری مادامالعمر در جهانی دیجیتال ادامه دهند.
https://info-consulting.ir/wp-content/uploads/2025/08/Librarians-to-Adapt-in-the-Era-of-Digital-Transformation.jpg400400دکتر مریم اسدیhttp://info-consulting.ir/wp-content/uploads/2020/08/Untitled-5-300x200-1.pngدکتر مریم اسدی2025-08-30 11:55:532025-08-30 11:55:53ضرورت انطباق متخصصان علم اطلاعات و دانششناسی در عصر تحول دیجیتال
این اینفوگراف، 10 ابزار برتر برای انسانیسازی متن هوش مصنوعی را معرفی میکند. امیدوارم که این معرفیها برای شما مفید باشد و بتوانید از آنها بهرهمند شوید. توجه داشته باشید برخی رایگان و برخی پولی هستند. نسخههای پولی دارای نسخه آزمایشی نیز هستند.
𝐇𝐢𝐱 𝐀𝐈 متن هوش مصنوعی را به متن شبیه به متن انسان تبدیل میکند. 𝐔𝐧𝐝𝐞𝐭𝐞𝐜𝐭𝐚𝐛𝐥𝐞 𝐀𝐈 متن هوش مصنوعی را به نوشتهای غیرقابل کشف تبدیل میکند.
𝐇𝐮𝐦𝐚𝐧𝐢𝐳𝐞𝐫 تغییرات عمیقی در ساختار جمله ایجاد میکند.
𝐒𝐚𝐩𝐥𝐢𝐧𝐠 به جلوگیری از ابزارهای تشخیص هوش مصنوعی کمک میکند.
𝐇𝐮𝐦𝐚𝐧𝐢𝐳𝐞 𝐓𝐞𝐱𝐭 متن را اصلاح بنویسید تا کمتر متن هوش مصنوعی را به متن شبیه به متن انسان تبدیل میکند.
𝐄𝐝𝐢𝐭𝐩𝐚𝐝 متن هوش مصنوعی را به متنی قابل فهم برای خواننده تبدیل میکند.
𝐇𝐮𝐦𝐚𝐧 𝐨𝐫 𝐍𝐨𝐭 متن هوش مصنوعی را به گونهای تغییر میدهد که شبیه متن انسانی شود.
𝐇𝐮𝐦𝐚𝐧𝐢𝐳𝐞 𝐀𝐈 𝐓𝐞𝐱𝐭 بررسی میکند که آیا متن شما توسط هوش مصنوعی/انسان تولید شده است یا خیر.
𝐒𝐦𝐨𝐝𝐢𝐧 متن هوش مصنوعی را برای غلبه بر آشکارسازهای هوش مصنوعی بازنویسی میکند.
𝐏𝐚𝐫𝐫𝐨𝐭 𝐀𝐈 متن هوش مصنوعی را با لحن و جریان بهتر بازنویسی کنید.
مقاله ای با عنوان بازنگری در برنامههای سواد اطلاعاتی کتابخانههای دانشگاهی در عصر ChatGPT یا سایر ابزارهای هوش مصنوعی مولد توسط کتابداران دانشگاه ایالتی کالیفرنیا، لسآنجلس، جایاتی چادهوری و لتیسیا ترونز، در سال 2024 در مجله Internet Reference Services Quarterly منتشر شد.
این مقاله تاکید میکند تحولات اخیر در فناوریهای هوش مصنوعی مولد، مانند ChatGPT، ضرورت بازنگری اساسی در برنامههای سواد اطلاعاتی کتابخانههای دانشگاهی را برجسته کردهاند. استفاده گسترده از این ابزارها میتواند مرزهای میان کار علمی اصیل و سرقت ادبی را مبهم سازد و دانشجویان را با چالشهای جدیدی در تشخیص و رعایت اصول یکپارچگی علمی مواجه کند.
این فناوریها امکان تکمیل سریعتر تکالیف را فراهم میکنند، اما همزمان نگرانیهایی را در مورد استفاده از آنها برای تولید مقالات علمی به وجود آوردهاند. وابستگی بیش از حد به ابزارهای هوش مصنوعی مولد، خطر افزایش موارد سرقت ادبی را در محیط دانشگاهی تشدید کرده و تشخیص تفاوت میان پژوهش مستقل و محتوای تولیدشده توسط ماشین را برای دانشجویان دشوارتر میسازد.
با توجه به این چالشها، کتابخانههای دانشگاهی باید رویکردهای آموزشی خود را متناسب با ظهور هوش مصنوعی تنظیم کنند. ارائه برنامههای سواد اطلاعاتی که به دانشجویان مهارتهای ارزیابی انتقادی و استفاده اخلاقی از هوش مصنوعی را آموزش میدهند، میتواند از شیوههای نادرست جلوگیری کند و زمینه را برای پژوهشهای مسئولانه و آگاهانه فراهم سازد.
استفاده سنجیده و اصولی از ابزارهای هوش مصنوعی نهتنها از یکپارچگی علمی محافظت میکند، بلکه دانشجویان را برای مشارکت مؤثر در محیطهای پژوهشی پیشرفته مجهز میسازد. در این مسیر، توسعه استراتژیهای آموزشی مبتنی بر تفکر انتقادی و رعایت اصول اخلاقی از اهمیت ویژهای برخوردار است.
این مقاله سه ابتکار دیجیتال در حوزه سواد اطلاعاتی را معرفی میکند که توسط کتابداران دانشگاه ایالتی کالیفرنیا، لسآنجلس (Cal State LA) طراحی شدهاند تا تعامل دانشجویان با فناوریهای هوش مصنوعی مولد، بهویژه ChatGPT، را تقویت کنند.
سه ابتکار دیجیتال مورد بحث در این مقاله شامل موارد زیر هستند:
ابتکار دیجیتال ۰۱ – آموزش در پلتفرم Canvas برای درک و پیشگیری از سرقت ادبی، همراه با ماژول ChatGPT
ابتکار دیجیتال ۰۲ – آموزش کوتاه دو دقیقهای درباره استفاده از ChatGPT برای کمک به پژوهش و تقویت مهارتهای پژوهشی
ابتکار دیجیتال ۰۳ – وبینار تعاملی “ChatGPT: دوست یا دشمن؟” که به مهارتهای پژوهشی و شیوههای تعامل با هوش مصنوعی مولد میپردازد
نتایج ارزیابی این برنامهها حاکی از آن است که ۶۲درصد از دانشجویان از ChatGPT برای ایدهپردازی و نگارش اولیه بهره میبرند، در حالی که ۲۸درصد از آن برای جستجوی اطلاعات استفاده میکنند. این روند، نگرانیهای مهمی را در زمینه اعتبارسنجی منابع و کاربرد اخلاقی این فناوری برانگیخته است.
مقاله تأکید دارد که کتابداران نقش کلیدی در آموزش دانشجویان درباره استفاده اخلاقی از ابزارهای هوش مصنوعی دارند و این آموزش را از طریق روشهای زیر ارائه میدهند:
ارائه آموزش سواد اطلاعاتی: کتابخانههای دانشگاهی بیش از پیش به اهمیت راهنمایی دانشجویان در استفاده اخلاقی از اطلاعات و آگاهی از ابزارهای هوش مصنوعی مولد در پژوهشهای کتابخانهای پی بردهاند. در همین راستا، کتابداران با طراحی ابتکارات دیجیتال سواد اطلاعاتی، دانشجویان را در بهرهگیری صحیح از فناوریهای هوش مصنوعی مولد، از جمله ChatGPT، حمایت میکنند.
مقابله با سرقت ادبی و حفظ یکپارچگی علمی: کتابداران در واکنش به فناوریهای هوش مصنوعی مولد، پیامدهای این فناوریها بر یکپارچگی علمی دانشجویان را بررسی کردهاند و اهمیت ارزیابی انتقادی اطلاعات در تکالیف دانشگاهی را مورد توجه قرار دادهاند. آنها به دانشجویان آموزش میدهند که چگونه از این فناوریها برای تقویت مهارتهای سواد اطلاعاتی بهره بگیرند و در عین حال از سرقت ادبی جلوگیری کنند.
توسعه برنامههای آموزش سواد هوش مصنوعی: کتابداران دانشگاهی در حال طراحی و اجرای برنامههای آموزشی مرتبط با سواد هوش مصنوعی در مؤسسات خود هستند. این برنامهها با هدف ارتقای استفاده آگاهانه و انتقادی دانشجویان از ابزارهای هوش مصنوعی در آموزش عالی تدوین شدهاند و به جای برخورد تنبیهی، بر آموزش مسئولانه تأکید دارند.
ادغام سواد هوش مصنوعی در برنامههای سواد اطلاعاتی موجود: کتابداران در حال بازنگری و بهروزرسانی برنامههای سواد اطلاعاتی هستند تا آموزش هوش مصنوعی را در آنها بگنجانند. این رویکرد به دانشجویان امکان میدهد که همراه با توسعه مهارتهایشان در استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی، دانش لازم برای سواد اطلاعاتی را نیز کسب کنند.
ایجاد ابتکارات دیجیتال: کتابخانهها در حال توسعه و انتشار ابتکارات دیجیتال جدید از طریق پلتفرمهای آموزشی سنتی و رسانههای اجتماعی هستند. این تلاشها با هدف کمک به دانشجویان برای درک استفاده صحیح از ChatGPT در محیط آموزش عالی و جلوگیری از سرقت ادبی انجام میشود.
برگزاری کارگاهها و دورههای آموزشی تخصصی: کتابخانهها اقدام به ارائه کارگاهها و آموزشهایی کردهاند که راهبردهای صحیح استفاده از ChatGPT در تحقیقات دانشگاهی را به دانشجویان آموزش میدهد. این برنامهها بر اجتناب از سرقت ادبی و رعایت اصول اخلاقی در کاربرد هوش مصنوعی در محیط علمی تأکید دارند.
همکاری میانبخشی با مراکز دانشگاهی: کتابخانهها با سایر بخشهای دانشگاه، از جمله مراکز نگارش دانشگاهی، همکاری میکنند تا مواد آموزشی و کارگاههایی طراحی کنند. این برنامهها به بررسی پیوند میان نگارش علمی و فرایند پژوهش پرداخته و دانشجویان را با راهنماییهای کاربردی و مثبت توانمند میسازند.
آگاهی از سیاستهای هوش مصنوعی: کتابداران با بررسی گسترده دیدگاهها و میزان استفاده اساتید و دانشجویان از هوش مصنوعی در آموزش عالی، تلاش میکنند رویکردهای آموزشی خود را مطابق با نیازهای دانشگاه تنظیم کنند.
نقشآفرینی در تدوین سیاستهای هوش مصنوعی: کتابخانهها در تدوین سیاستهای مرتبط با هوش مصنوعی در آموزش عالی نقش مؤثر دارند و حداقل وظیفه اطلاعرسانی به اعضای دانشگاه درباره این سیاستها را بر عهده میگیرند.
به طور کلی، نویسندگان بر ضرورت آموزش مداوم دانشجویان در زمینه استفاده اخلاقی از اطلاعات و ابزارهای هوش مصنوعی مولد، بهویژه در مواجهه با چالشهایی مانند سرقت ادبی و حفظ یکپارچگی علمی تأکید دارند. آنها همچنین از رویکردی حمایت میکنند که بر استفاده آگاهانه و انتقادی از ابزارهای هوش مصنوعی تأکید دارد و چارچوبی کاربردی ارائه میدهند که سایر کتابخانهها نیز میتوانند برای اجرای راهبردهای آموزشی مشابه، مبتنی بر سواد هوش مصنوعی، از آن بهره ببرند.
Jayati Chaudhuri & Lettycia Terrones (2025) Reshaping Academic Library Information Literacy Programs in the Advent of ChatGPT and Other Generative AI Technologies, Internet Reference Services Quarterly, 29:1, 1-25, DOI:10.1080/10875301.2024.2400132 To link to this article: https://doi.org/10.1080/10875301.2024.2400132
بهتازگی مقالهای با عنوان بررسی تأثیر سبکهای مختلف رهبری بر پذیرش هوش مصنوعی (AI) در بین کتابداران دانشگاهی در آموزش عالی از پژوهشگران قطری منتشر شده است. این مطالعه شامل دادههای مربوط به 50 کتابدار در چهار کشور عربی بود. آنها برای گردآوری دادهها از دو پرسشنامه یکی برای ارزیابی درک کتابداران از هوش مصنوعی و دیگری استفاده از پرسشنامه رهبری چند عاملی (MLQ 5×). برای ارزیابی سبکهای رهبری استفاده کردند. از چندین روش برای تجزیه و تحلیل دادهها استفاده شد که عبارتند از: تحلیل همبستگی برای کشف روابط بین متغیرها، آمار استنباطی با استفاده از مدلسازی معادلات ساختاری (SEM) برای درک روابط بین سبکهای رهبری و پذیرش کتابداران ازهوش مصنوعی (AI) و تحلیل رگرسیون برای ارزیابی قدرت پیشبینی سبکهای مختلف رهبری بر ادراک کتابداران از قابلیت استفاده و سودمندی هوش مصنوعی بود.
در این مقاله از سه سبک رهبری تعاملی (transactional leadership)، تحولآفرین (transformational leadership) و آزادانه یا “رها کن تا انجام شود” (laissez-faire leadership) استفاده شده است تا تأثیر این سه سبک را بر پذیرش هوش مصنوعی در بین کتابداران دانشگاهی بررسی کند.
رهبری تعاملی، یکی از سبکهای مدیریتی است که بر تعاملات و تبادلات بین رهبر و اعضای تیم تمرکز دارد. در این سبک، رهبر بهوضوح مسئولیتها، وظایف و انتظارات را تعریف میکند و در ازای عملکرد خوب، پاداشهایی ارائه میدهد و در صورت عدم انجام وظایف، پیامدهای مشخصی اعمال میکند. ویژگیهای اصلی رهبری تعاملی عبارتاند از ساختار مشخص و سلسلهمراتبی، پاداش و تنبیه (انگیزه افراد از طریق پاداش (مانند ارتقای شغلی) یا اعمال پیامدهای منفی (مانند کاهش حقوق) مدیریت میشود)؛ تمرکز بر عملکرد کوتاهمدت؛ کمتر کردن پیچیدگی تصمیمگیری (رهبر با کنترل مستقیم، سعی میکند محیط را پایدار و پیشبینیپذیر نگه دارد) است. اگرچه این سبک ثبات سازمانی را تضمین میکند، ممکن است مانع نوآوری و سازگاری شود که اغلب منجر به موانعی در پذیرش فناوریهای جدید یا اصلاحات میشود.
رهبری تحولآفرین، یک سبک مدیریتی است که هدف آن الهامبخشی، توانمندسازی و ایجاد تغییرات مثبت در تیمها یا سازمانها است. رهبران تحولآفرین تلاش میکنند تا با ایجاد چشمانداز مشترک، انگیزهای عمیق در افراد ایجاد کرده و آنها را تشویق کنند تا فراتر از انتظارات عمل کنند. رهبران تحولآفرین تیمهای خود را به سمت نوآوری و تغییر الهام میبخشند و انگیزه میدهند. آنها محیطی را پرورش میدهند که برای خلاقیت ارزش قائل است. به عبارتی، ویژگیهای اصلی رهبری تحولآفرین ایجاد چشمانداز الهامبخش، انگیزهبخشی و ارتقای انگیزه درونی افراد؛ توجه فردی؛ تشویق به خلاقیت و نوآوری است.
رهبری آزادانه یا “رها کن تا انجام شود”، سبکی از مدیریت است که رهبر در آن دخالت کمتری در روند تصمیمگیری و فعالیتهای اعضای تیم دارد. بهعبارتدیگر، این نوع رهبری به افراد آزادی و استقلال بیشتری میدهد تا به طور خودمختار کار کنند و تصمیم بگیرند. این میتواند فرهنگی را تقویت کند که در آن کارکنان احساس قدرت برای کشف ایدههای جدید کنند، اگرچه ممکن است فاقد ساختار لازم برای مدیریت مؤثر تغییرات سازمانی مهم باشد.
یافتههای این پژوهش حاکی از آن است که سبک رهبری تحولآفرین بیشترین همبستگی مثبت را با پذیرش فناوری هوش مصنوعی در میان کتابداران دانشگاهی دارد. مطالعه حاضر نشان میدهد که رهبری تحولآفرین نقش کلیدی در تسهیل و اجرای موفقیتآمیز هوش مصنوعی در کتابخانههای دانشگاهی ایفا میکند. همچنین، نتایج این تحقیق بیانگر آن است که کتابدارانی که از ویژگیهای رهبری تحولآفرین برخوردارند، تمایل بیشتری به درک ارزش و سهولت استفاده از هوش مصنوعی از خود نشان میدهند.
مطالعه نشان داد که اگر سبکهای رهبری تعاملی در محیط کتابخانههای دانشگاهی غالب باشد، میتواند تهدیدی اساسی برای اجرای موفق آمیز هوش مصنوعی باشد. تأکید بر رویههای استاندارد، پاداشهای مشروط، و ترجیح برای حفظ وضعیت موجود که ذات رهبری تعاملی است، ممکن است موانعی را برای پذیرش فناوریهای هوش مصنوعی ایجاد کند. چنین رویکرد رهبری که بر پیروی از روالها و اهداف کوتاهمدت متمرکز است، ممکن است توانایی کتابخانه در بهرهبرداری کامل از مزایای تحولآفرین هوش مصنوعی را در زمینه خدمات اطلاعاتی، پشتیبانی از پژوهشها و کارایی عملیاتی مختل کند. همچنین ممکن است چابکی و سازگاری موردنیاز برای حرکت در پیچیدگیهای یک چشمانداز فناورانه بهسرعت در حال تکامل را مختل کند.
برای تسهیل پیادهسازی و اجرای موفقیتآمیز هوش مصنوعی در کتابخانههای دانشگاهی، یک توصیه استراتژیک، اولویتبندی برنامههای آموزشی متمرکز بر رهبری تحولآفرین است. این برنامهها باید کتابداران دانشگاهی را با مهارتها و ذهنیت لازم برای حرکت در چشمانداز پویای ادغام هوش مصنوعی مجهز کنند. رهبری تحولآفرین که بهخاطر الهامبخشی، انگیزهبخشی و پرورش نوآوری شهرت دارد، ذاتاً با الزامات پیادهسازی هوش مصنوعی همسو است. کتابداران دانشگاهی با سرمایهگذاری در آموزشهایی که ویژگیهای رهبری تحولآفرین را پرورش میدهند، میتوانند ظرفیت الهام بخشیدن به فرهنگ سازگاری، خلاقیت و گشودگی openness نسبت به تغییر را توسعه دهند. چنین آموزشهایی به رهبران قدرت میدهد تا تیمهای خود را ازطریق پیچیدگیهای پیشرفتهای فناورانه هدایت کنند و در نهایت یک محیط مشارکتی را تقویت کند که مزایای احتمالی هوش مصنوعی را در بهبود خدمات اطلاعاتی، پشتیبانی از تحقیقات و کارایی عملیاتی در کتابخانههای دانشگاهی به حداکثر برساند.
اطلاعات اصل مقاله:
Shal, T., Ghamrawi, N., & Naccache, H. (2024). Leadership styles and AI acceptance in academic libraries in higher education. The Journal of Academic Librarianship.
https://info-consulting.ir/wp-content/uploads/2025/03/AI-leadership-styles.jpg400400دکتر مریم اسدیhttp://info-consulting.ir/wp-content/uploads/2020/08/Untitled-5-300x200-1.pngدکتر مریم اسدی2025-03-05 11:00:162025-03-05 12:08:15سبکهای رهبری و پذیرش هوش مصنوعی در کتابخانههای دانشگاهی
