نوشتهها
بهترین راه برای کمک به کاربران در یافتن منابع چیست؟ (توصیه به کتابداران)
در این مقاله به یکی از پرسشها و دیدگاههای کتابداران در گروه تخصصی خدمات کتابخانهای در لینکدین خواهم پرداخت. پرسش چه بود “بهترین راه برای کمک به کاربران در یافتن منابع چیست؟ (توصیه به کتابداران) … خوب… حالا میریم به سراغ پاسخ پرسش:
مجموعه خود را بشناسید
یکی از اولین گامها برای کمک به کاربران در یافتن منابع این است که مجموعه خود را بهخوبی بشناسید. این بدان معناست که با قالبها، ژانرها، موضوعات و سطوح مختلف منابع خود و همچنین نحوه سازماندهی و فهرستبندی آنها آشنا باشید. همچنین باید از مجموعهها، پایگاههای اطلاعاتی یا اشتراکهایی که کتابخانه شما ارائه میدهد و نحوه دسترسی به آنها آگاه باشید. شناخت مجموعه خود به شما کمک میکند تا نیازهای کاربران را با مرتبطترین و مناسبترین منابع مطابقت دهید.
نظرهای کتابداران راجع به این بند:
- هیچ راه اشتباهی برای کمک وجود ندارد! اما به نظر من گوشدادن به سؤالات دوم و سوم و چهارم کاربر علاوه بر سؤال اول مهم است. برای یافتن پاسخ سؤالات وقت بگذارید. نقاط فرود را در مسیر رسیدن به مقصد، به آنها نشان دهید. در مشاورههای تحقیقاتی انفرادی، اغلب میبینم که دانشآموزان هنوز منابع اولیه در مجموعه کتابخانه را نمیدانند. اگر آنها به سراغ شما آمدهاند، فرصت خوبی است که به آنها کمک کنید تا این مسیر را طی کنند.
- توانایی پرسیدن سؤالات درست از کاربر ضروری است؛ چون گاهی اوقات خودشان نمیدانند به چه چیزی نیاز دارند. وقتی از آنچه میخواهند مطمئن شدند، باید بدانند که چگونه آن را در مجموعه جستجو کنند و در صورت نبودن آن، بتوانند گزینههایی را که نیازهای کاربر را برآورده میکنند، توصیه کند. بهاینترتیب، کتابدار میتواند با آموزش نحوه دسترسی به این منابع، «آموزش یکبهیک» را در اختیار کاربر قرار دهد.
از مصاحبههای مرجع استفاده کنید
یکی دیگر از مهارتهای کلیدی برای کمک به مراجعان در یافتن منابع، انجام مصاحبههای مرجع است. مصاحبه مرجع مکالمهای بین کتابدار و کاربر است که در آن سؤالاتی بازمیپرسید تا نیازهای اطلاعاتی، اهداف و ترجیحات آنها را درک کنید. همچنین باید کلمات، مفاهیم یا اصطلاحات استفاده شده توسط کاربر را روشن کنید و درک آنها را از مطالبی که ارائه میکنید تأیید کنید. مصاحبه مرجع به شما کمک میکند تا به هر کاربر کمک شخصی و مناسب ارائه دهید و از فرضیات یا سوءتفاهم جلوگیری کنید.
نظرهای کتابداران راجع به این بند:
- نشان دهید، فقط بگویید! در صورت امکان، منابع واقعی را در صورت موجود بودن در محل به کاربر نشان دهید. یا حداقل صفحه وب را با تصویر و شرح منبع نشان دهید. تجسم منبع مطمئناً میتواند به بسیاری از کاربران کمک کند. بالاخره انسانها موجودات بصری هستند.
- هنر مصاحبه مرجع، ابرقدرت کتابدار است. مکانیزمی برای انواع حل مسئله است. مصاحبه مرجع نیاز به گوشدادن دقیق دارد؛ زیرا سؤال همیشه واضح نیست. کارکنان کتابخانه با سؤالات پیگیری میکنند تا آنچه را که لازم است روشن کنند، سپس به نیاز پاسخ میدهند که همیشه مسیر یافتن اطلاعات را به درخواستکننده نشان میدهد تا بتواند جستجو را تکرار کند. من خودم را بهعنوان یک مسیریاب اطلاعاتی میبینم که منابع چاپی و آنلاین را جستجو میکند و این کار من را جالب میکند.
آموزش مهارتهای سواد اطلاعاتی
گاهی اوقات، کمک به کاربران برای یافتن منابع شامل آموزش برخی از مهارتهای سواد اطلاعاتی نیز میشود. سواد اطلاعاتی توانایی یافتن، ارزیابی، استفاده و ایجاد اطلاعات به طور مؤثر و اخلاقی است. شما میتوانید با نشاندادن نحوه استفاده از ابزارهای جستجو مانند فهرستها، پایگاهداده یا موتورهای جستجو و نحوه اصلاح استراتژیهای جستجوی خود با استفاده از کلمات کلیدی، فیلترها یا عملگرها، به کاربران کمک کنید تا مهارتهای سواد اطلاعاتی خود را توسعه دهند. همچنین میتوانید به آنها کمک کنید تا کیفیت، اعتبار و ارتباط منابعی را که پیدا کردهاند و نحوه استناد صحیح آنها را ارزیابی کنند.
نظرهای کتابداران راجع به این بند:
- بر اساس تجربه من وقتی مراجعان برای یافتن منابع به دنبال کمک هستند، ما بهعنوان کتابدار سواد اطلاعاتی باید از آنها در مورد موضوعشان بپرسیم و با سطح تخصص آنها در تحقیق آشنا شویم. برایناساس، من مشاوره تحقیقاتی یکبهیک را برای کمک به کاربران برای یافتن منابع با استفاده از استراتژیها و تکنیکهای مختلف جستجو ارائه میدهم.
- آموزش سواد اطلاعاتی یکی از وظایف اصلی من در یک کتابخانه دانشگاهی در یک دانشگاه است که به آموزش مطالعات قومیتی میپردازد. برای دانشجویانی که ممکن است از رفتن به کتابخانه احساس خوبی داشته باشند، اینجاست مهارتهای حرفهای و عشق کتابداران را با راهنمایی دانشجویان برای یافتن، تفسیر و استفاده از منابعی که ممکن است در معرض آنها نباشند، نشان میدهم.
- استراتژیهای جستجوی مختلف را ساده و آسان کنید، بسیاری از اوقات به دلیل ساختاری بودن آن، دنبالکردن مراحل برای آنها گیجکننده و/یا پیچیده است. بهعنوان یک متخصص اطلاعات، ما باید یک فرایند پیچیده را پویا و ساده کنیم.
ابزارهای کشف را ترویج کنید
راه دیگر برای کمک به مراجعهکنندگان در یافتن منابع، ترویج ابزارهای کشفی است که کتابخانه شما ارائه میدهد. ابزارهای کشف، پلتفرمها یا نظامهایی هستند که به کاربران اجازه میدهند با استفاده از یک رابط واحد، در منابع و قالبهای متعدد منابع، مانند کتابها، مقالهها، ویدئوها یا تصاویر جستجو کنند. برخی از نمونههای ابزارهای کشف WorldCat، EBSCO Discovery Service یا Google Scholar هستند. ابزارهای کشف میتوانند به مشتریان کمک کنند تا منابع جدید و متنوعی را که ممکن است پیدا نکنند، کشف کنند و در وقت و تلاش آنها صرفهجویی کنند.
نظرهای کتابداران راجع به این بند:
- ابزارهای کشف در کتابخانهها دنیایی پویا برای کتابداران هستند. دنیایی که در آن کتابداران هنوز میتوانند بافت را شکل دهند. همانطور که میدانیم، ابزارهای کشف آنچه را که میتوان به آن دسترسی داشت گسترش میدهند.
- برای اینکه کتابداران حرفهای کنترل محل کار خود را در دست بگیرند، باید بر ابزارهای ساده و قدرتمندی تکیه کنند که ارائه اطلاعات موردنظر کاربران را آسانتر میکند. ما بهعنوان یک ارائهدهنده اطلاعات شناخته میشویم و معتقدم با انتخاب صحیح ابزارها، بدون شک کاربران ما راضی خواهند بود.
مؤثرترین روشها برای آموزش مهارتهای پژوهشی به کاربران چیست؟
مقدمه
من در یک گروه تخصصی خدمات کتابخانهای در لینکدین عضو هستم. در این گروه هر بار راجع به خدمات کتابخانه، پرسشهایی مطرح میشود. در ابتدا برای پاسخ به هر پرسش، مقالهای با استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی و متخصصان انجمن لینکدین نوشته و منتشر میشود. سپس کتابداران دیدگاهها و تجربههای خود را در ارتباط با هر بخش از مقاله بیان میکنند.
اگر کتابدار متخصص و باتجربه باشید،در وهله اول وقتی پرسش را مشاهده میکنید، پرسش به نظر بدیهی میرسد و پاسخ پرسش را سریع در ذهنتان مرور میکنید. وقتی مقاله و تجربههای دیگران را میخوانید، متوجه این موضوع میشوید، این گونه پرسشها از یک سو به شما کمک میکند چگونه به یک سوال تخصصی و مربوط به حرفه خود، پاسخ علمی و ساختاریافته بدهید؛ از سوی دیگر به شما کمک میکند از ایدهها و تجربیات دیگران بهره ببرید. متوجه میشوید روشها و ایدههای دیگری در این ارتباط وجود دارد که ممکن است به آن توجه نکردهاید و از آن غفلت کردهاید.
در این پست به یکی از پرسشها و دیدگاههای کتابداران نسبت به آن پرسش پرداختم. پرسش چه بود “مؤثرترین روشها برای آموزش مهارتهای پژوهشی به کاربران چیست؟“… خوب… حالا میریم به سراغ پاسخ پرسش:
سوال پژوهش را تعریف کنید
اولین قدم در هر پروژه پژوهشی، تعریف سوال یا موضوع پژوهش است. این کار همیشه آسان نیست، به خصوص برای پژوهشگران تازه کار که ممکن است ایدههای مبهم یا وسیعی داشته باشند. میتوانید با بررسی معیارهایی از قبیل هدف، مخاطب، دامنه، بافت و علاقه، به کاربران کمک کنید، سوالات پژوهش خود را محدود کنند. همچنین میتوانید آنها را راهنمایی کنید تا از ابزارهایی مانند نقشه ذهنی، نقشه مفهومی یا طوفان فکری برای تولید و سازماندهی ایدههایشان استفاده کنند.
دیوید مارتین (نظر و تجربه کتابدار پژوهشی و پژوهشگر)
من همیشه به افراد میگویم که به موضوع پژوهش خود مانند یک بازی کلمات فکر کنند – مانند جدول کلمات متقاطع یا چرخ ثروت. از مترادفها، تشابهها یا روشهای متفاوت برای بیان پرسش خود استفاده کنید. نتایج شما را افزایش میدهد. همچنین، از گوگل فقط به عنوان نقطه شروع استفاده کنید. از نتایج گوگل و از زبان و اصطلاحات آن برای ساختن عبارت جستجوی خود استفاده کنید
مارتین ناماچکیکا (نظر و تجربه متخصص مدیریت دانش و مدیر کتابخانه)
آموزش مهارت های پژوهش به مراجعان بخش اساسی نقش کتابدار است و راههای موثری برای انجام این کار وجود دارد. کمک یک به یک، کارگاههای آموزشی و استفاده از منابع دیجیتال همه روشهای ارزشمندی برای کمک به مشتریان برای توسعه مهارتهای پژوهشی هستند. با تهیه راهنماها، برگزاری کارگاههای آموزشی ساختاریافته و منابع دیجیتال، کتابداران میتوانند مراجعان را به پژوهشگران مستقل تبدیل کنند و از این طریق آنها را برای یافتن اطلاعات قابل اعتماد و مرتبط در زمینههای مختلف توانمند سازند.
منابع مناسب را انتخاب کنید
قدم بعدی انتخاب منابع مناسب برای سوال پژوهش است. بسته به رشته، موضوع و سطح پژوهش، مراجعان ممکن است نیاز به استفاده از انواع مختلف منابع مانند کتاب، مجلات، پایگاههای اطلاعاتی، وبسایتها یا رسانهها داشته باشند. شما میتوانید با آموزش نحوه شناسایی ویژگیها، نقاط قوت و محدودیتهای هر منبع، به کاربران کمک کنید تا بهترین منابع را انتخاب کنند. همچنین میتوانید برای ارزیابی کیفیت و اعتبار منابع، معیارهای ربط، اعتبار، دقت، روزآمدی و پوشش محتوایی و زمانی منابع را به آنها معرفی کنید.
بریتانی دی. (نظر و تجربه کتابدار کتابخانه دانشگاهی)
من همیشه از دانشجویان درباره مشخصات تکلیفشان میپرسم – بسیاری باید انواع خاصی از منابع اطلاعاتی را پیدا کنند تا تکلیف را با موفقیت انجام دهند. هنگام آموزش ارزیابی اطلاعات، من روش خواندن جانبی را دوست دارم، که به دانشجویان میآموزد که خارج از منبعی که به دنبال آن هستند برای تأیید اطلاعات استفاده کنند.
استراتژیهای جستجو موثر را توسعه دهید
هنگامی که کاربران منابع خود را انتخاب کردند، باید استراتژیهای جستجوی موثری را برای یافتن اطلاعات مورد نیاز خود توسعه دهند. این شامل استفاده از کلمات کلیدی، عملگرهای جستجو، فیلترها و سایر ویژگیها است. این استراتژیها نتایج جستجو را اصلاح و گسترش میدهند. میتوانید با نشان دادن نحوه استفاده از ابزارهای جستجوی مختلف، مانند فهرستها، نمایهها، موتورهای جستجو، یا راهنمای موضوعی، به کاربران کمک کنید تا استراتژیهای جستجوی خود را توسعه دهند. همچنین میتوانید نحوه استفاده از مترادفها، عبارات مرتبط، یا عبارات عامتر و خاصتر را برای تغییر و بسط عبارات جستجوی خود به آنها آموزش دهید.
دیانا روسا (نظر و تجربه کتابدار کتابخانه)
یک مثال برای توسعه استراتژیهای جستجو، که شخصاً آن را مؤثر میدانم، انجام تمرینهای عملی است که در آن کاربران میتوانند مستقیماً استراتژیهای جستجو را اعمال کنند. استفاده از مثالهای تحقیق واقعی برای نشان دادن اینکه چگونه استراتژیهای جستجو به طور مؤثر اعمال میشوند، میتواند به کاربران کمک کند تا ارتباط و کاربرد عملی مهارتهایی را که یاد میگیرند، ببینند.
اطلاعات را تحلیل و ترکیب کنید
پس از اینکه مشتریان اطلاعات مورد نیاز خود را پیدا کردند، باید آن را تحلیل و ترکیب کنند تا به سؤال پژوهش خود پاسخ دهند. این شامل خواندن، خلاصه کردن، مقایسه، بیان تضادها، و ادغام اطلاعات از منابع مختلف است. میتوانید با راهنمایی آنها به استفاده از سازماندهندههای گرافیکی، مانند جداول، نمودارها یا ماتریسها، به کاربران کمک کنید تا اطلاعات را تحلیل و ترکیب کنند و به آنها در مقایسه و سازماندهی اطلاعات کمک کند. همچنین میتوانید آنها را تشویق کنید که از مهارتهای تفکر انتقادی، مانند پرسش، استدلال، و استدلالهای مبتنی بر شواهد برای تفسیر و ارزیابی اطلاعات استفاده کنند.
دیانا روسا (نظر و تجربه کتابدار کتابخانه)
برخی از راههای موثر برای آموزش مهارتهای پژوهش، تجزیه و تحلیل و ترکیب، شامل ارائه مثالهای عملی مانند تشویق به مشارکت فعال، استفاده از منابع آنلاین و ارائه بازخورد سازنده در مورد روشهای پژوهش کاربران است. علاوه بر این، راهنمایی آنها در ارزیابی انتقادی منابع و ترویج تفکر تحلیلی مفید است.
ارتباط برقرار کنید و اطلاعات را استناد دهید
مرحله نهایی در فرآیند پژوهش، برقراری ارتباط و استناد اطلاعات در قالب و سبک مناسب است. بسته به هدف و مخاطبان پروژه تحقیقاتی، کاربران ممکن است نیاز به استفاده از روشهای مختلف ارتباطی مانند گزارش، مقاله، سخنرانی یا پوستر داشته باشند. میتوانید با آموزش نحوه استناددهی و نحوه تهیه گزارش، مقاله و پاور سخنرانی و پوستر به آنها کمک کنید. همچنین میتوانید آنها را با ابزارهای استناددهی، مانند تولیدکنندههای استناد citation generators، نرمافزارهای مدیریت اطلاعات علمی (اندنوت و مندلی) managers یا راهنماها آشنا کنید تا استناددهی استاندارد داشته باشند.
فرآیند پژوهش را ارزیابی و آن را رویتپذیر کنید
فرآیند پژوهش یک روند خطی یا ثابت از مراحل و گامها نیست، بلکه یک چرخه پویا و تکراری از پژوهش و یادگیری است. بنابراین، برای مراجعان مهم است که فرآیند و نتایج پژوهش خود را ارزیابی و تأمل کنند و نقاط قوت و ضعف، چالشها و راهحلها و زمینههای بهبود را شناسایی کنند. شما میتوانید با ارائه بازخورد و معرفی شاخصها و ابزارهای ارزیابی پژوهش به کاربران کمک کنید تا فرآیند پژوهش خود را ارزیابی کرده و در مورد آنها فکر کنند. همچنین میتوانید آنها را تشویق کنید تا تجربیات و دیدگاه های پژوهشی خود را با دیگران، مانند همسالان، مربیان، یا کتابداران در شبکههای اجتماعی به اشتراک بگذارند.
نگارش: مریم اسدی
منبع: https://www.linkedin.com/advice/0/what-most-effective-ways-teach-research-skills-ge6bc
درباره اطلاعیاری
اطلاعیاری محملی است برای آموزش سواد اطلاعاتی و مهارتهای پژوهشگری. هدف و رسالت اطلاعیاری تسهیلگری است و مجهز کردن شما به سلاح سواد اطلاعاتی و پژوهشگری است. تلاش میشود خدمتی مستمر در راستای کسب اطلاعات باکیفیت و پاسخ به نیازهای اطلاعاتی شما فراهم شود.
شبکه های اجتماعی
ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
